Ἐν Τούτῳ Νίκα - Παραμονή Μάχης περί την Μιλβίαν Γέφυρα του Τίβερη - Πολέμου Μεγάλου Κωνσταντίνου (Καίσαρος της Γαλατίας) κατά Μαξεντίου (Αυγούστου παλαιάς Ρώμης) , τέλη Οκτωβρίου 312 μΧ .
Νόμισμα τού Μεγάλου Κωνσταντίνου από την μία όψη , και από την άλλη όψη του νομίσματος το Λάβαρον στην κορυφή του οποίου το ΧΡ διασταυρωμένο - (Files : Contantine I Hagia Sophia .jpg by Myrabella) ___________________________________________________________________________________Πηγές - Λευκίου Καικιλίου Φιρμιανού Λακταντίου γέννηση περίπου 240 μΧ στην Ρωμαϊκή Κίρτα Νουμιδίας . Κατ' άλλους βερβερικής , κατά την γνώμη μου πιθανότερο ιταλικής καταγωγής , επειδή οι ποιητές και οι ρήτορες γράφουν στην μητρική τους γλώσσα , το πλήρες όνομά του, το γεγονός πως στην Κίρτα και πέριξ πόλεων υπήρχε ρωμαϊκός εποικισμός και ενδιαφέρθηκε για την ανοικοδόμησή τους ο Μεγάλος Κωνσταντίνος . Εκοιμήθη περίπου το 320 μΧ στους Τρεβήρους της Γαλλο-Φραγκίας .Αρχικά τον είχε προσλάβει ο Διοκλητιανός ως δάσκαλο ρητορικής στην Νικομήδεια ,στην συνέχεια παραιτήθηκε κι αργότερα τον προστάτεψε και τον διόρισε δάσκαλος του Κρίσπου ο Μεγάλος Κωνσταντίνος , μαζί με την Αγία Ελένη ήταν πνευματικοί σύμβουλοί του .Σχετικά με τα γεγονότα της πανούργου και αιμοβόρου Τετραρχίας - Εξαρχίας και την δίκαιη επικράτηση του Μεγάλου Κωνσταντίνου ο Λακτάντιος είναι πρωτογενής πηγή όμως στην λατινική . ___________________________________________________________________________________ Ευσεβίου Καισαρείας της Παλαιστίνης , γέννηση περίπου 265 μΧ στην Καισαρεία την παράλιο ,της Παλαιστίνης .Ίσως εξελληνισμένος Παλαιστίνιος και βέβαιο της σχολής του Παμφίλου , εκοιμήθη στην ίδια πόλη άγνωστο έτος , κατά την γνώμη περί του 324 μΧ , καθώς εκεί περίπου σταματάει το Χρονικό αυτού . Απ' το χρονικό διασώζονται αποσπάσματα στα ελληνικά και έχει συμπληρωθεί από μεταφράσεις από την αρμενική ,, επειδή και το αρμενικό χρονικό παρουσιάζει κενά έχει υποστεί προσθήκες το ίδιο και άλλα έργα που αποδίδονταν σε αυτόν. Σχετικά με τα γεγονότα της επικράτησης του Μεγάλου Κωνσταντίνου είναι δευτερογενής πηγή όμως στην ελληνική . ___________________________________________________________________________________Βιβλίου του Λευκίου Καικιλίου προς τον Δονάτο ομολογητή περί θανάτων των διωκομένων. ____________________________________________________________________________________44)Iam mota inter eos fuerant arma civilia. Et quamvis se Maxentius Romae contineret, quod responsum acceperat periturum esse, si extra portas urbis exisset, tamen bellum per idoneos duces gerebatur. Plus virium Maxentio erat, quod et patris sui exercitum receperat a Severo et suum proprium de Mauris atque Gaetulis nuper extraxerat.Dimicatum, et Maxentiani milites praevalebant, donec postea confirmato animo Constantinus et ad utrumque paratus copias omnes ad urbem propius admovit et a regione pontis Mulvii consedit. Imminebat dies quo Maxentius imperium ceperat, qui est a.d. sextum Kalendas Novemdres, et quinquennalia terminabantur. Commonitus est in quiete Constantinus, ut caeleste signum dei notaret in squtis atque ita proelium committeret. Facit ut iussus est et transversa X littera, summo capite circumflexo, Christum in scutis notat. Quo signo armatus exercitus capit ferrum. Procedit hostis obviam sine imperatore pontemque transgreditur, acies pari fronte concurrunt, summa vi untrimque pugnatur : ____________________________________________________________________________________Μετάφραση (νεοελληνική ) ___________________________________________________________________________________Ο εμφύλιος πόλεμος είχε ήδη ξεσπάσει μεταξύ τους .Και παρ' όλο 'που ο Μαξέντιος έμενε στην Ρώμη , έχοντας λάβει απάντηση ότι θα χανόταν αν έβγαινε έξω από τις πύλες της πόλεως ,ωστόσο ο πόλεμος διεξαγόταν από ικανούς στρατηγούς . Ο Μαξέντιος είχε περισσότερη ισχύ καθώς είχε παραλάβει τους στρατούς του πατέρα του , και του Σεβήρου και είχε προσφάτως ανακαλέσει τον δικό του στρατό από τους Μαυριτανούς και τους Γαετούλους. Ακολούθησε μάχη και οι στρατιώτες του Μαξέντιου επικρατούσαν , ώσπου αργότερα ο Κωνσταντίνος ενισχυμένος στο πνεύμα και έτοιμος και για τα δύο, μετέφερε όλες τις δυνάμεις αυτού πιο κοντά στην πόλη και στρατοπέδευσε κοντά στην Γέφυρα του Μουλβίου. Η ημέρα όπου ο Μαξέντιος είχε αναλάβει την αυτοκρατορία πλησίαζε η οποία είναι η έκτη καλενδών του Νοεμβρίου, και οι πενταετής θητείες έληγαν. -Στον Κωνσταντίνο υπενθυμίστηκε στην ησυχία του να ζωγραφίσει το ουράνιο σημάδι του Θεού στις ασπίδες του κι έτσι να αφοσιωθεί στην μάχη. Έπραξε όπως του είχε διαταχθεί και σημάδεψε το γράμμα Χ , σταυρωμένο με την κεφαλή Χριστού λυγισμένη γύρω απ' αυτό . Οπλισμένος μ' αυτό το σημάδι , ο στρατός πήρε τα όπλα. Ο εχθρός προχωρά για να τους αντιμετωπίσει χωρίς διοικητή και διασχίζει την γέφυρα , οι στρατοί συναντώνται σε ισότιμο μέτωπο και συγκρούονται με την μέγιστη δύναμη . ____________________________________________________________________________________(Στην συνέχεια ο Μαξέντιος έλαβε μαντεία πως απόψε ο εχθρός της Ρώμης θα πεθάνει , ενθαρρυμένος εξήλθε της πόλεως στην μάχη , αλλά την στιγμή που περνούσε την Μιλβία γέφυρα οπισθοχωρούσαν άλλοι στρατιώτες , η γέφυρα εσχίσθη και ο Μαξέντιος έπεσε τραυματισμένος στον Τίβερη όπου επνίγη ...) . ___________________________________________________________________________________Ευσεβίου Καισαρείας , Εις τον βίον του μακαρίου Κωνσταντίνου βασιλέως - Λόγος Α' ___________________________________________________________________________________ 1.28.1 ...Αὐτοῦ δὲ τοῦ νικητοῦ βασιλέως τοῖς τὴν γραφὴν διηγουμένοις ἡμῖν μακροῖς ὕστερον χρόνοις, ὅτε ἠξιώθημεν τῆς γνώσεώς τε καὶ ὁμιλίας, ἐξαγγείλαντος ὅρκοις τε πιστωσαμένου τὸν λόγον, τὶς ἄν ἀμφιβάλοι μὴ οὐχὶ πιστεῦσαι τῷ διηγήματι; μάλισθ' ὅτε καὶ ὁ μετὰ ταῦτα χρόνος ἀληθῇ τῷ λόγῳ παρέσχε τὴν μαρτυρίαν. Ἀμφὶ μεσημβρινὰς ἡλίου ὥρας, ἤδη τῆς ἡμέρας ἀποκλινούσης, αύτοῖς ὀφθαλμοῖς ἰδεῖν ἔφη ἐν αὐτῷ οὐρανῷ ὑπερκείμενον τοῦ ἡλίου σταυροῦ τρόπαιον ἐκ φωτὸς συνιστάμενον, γραφήν τε αὐτῷ συνῆφθαι λέγουσαν · τούτῳ νίκα.
